038-4654480

‘Snot’, traanogen en longontsteking

Snot is de benaming voor verkoudheid bij het konijn. Het konijn heeft een snotneus en de voorpootjes zijn vies doordat het konijn zijn neus schoonmaakt. Soms niest het konijn ook. De meest voorkomende snot-bacterie is Pasteurella, andere zijn Bordetella en Staphylococcus.  De ontsteking kan zich nestelen in de:

  • neus
  • traanbuizen
  • keel en luchtpijp
  • middenoor
  • sinussen (holtes achter neus)
  • longen
  • long abcessen

Traanogen

Traanogen worden veroorzaakt door een verstopte traanbuis. Deze wordt verstopt door:

  • een bacterie als primaire oorzaak, meestal Pasteurella
  • een ontsteking van tand of kies wortel als primaire oorzaak
  • een ontsteking van tand of kies wortel en daaromheen nestelt zich in de loop van de tijd een bacterie zoals Pasteurella.

Snot en traanogen hangen met elkaar samen. Een konijn met verstopte traanbuizen loopt kans op het krijgen van Snot en andersom. De bacterie, meestal Pasteurella, breidt zich uit naar de andere holtes zoals dus longen, sinussen, zie boven.

Pasteurellose als nr 1 oorzaak voor ‘snot’

Pasteurellose wordt bij wilde konijnen niet gezien (!) maar is in huiskonijnen, fokkonijnen en laboratoriumkonijnen een groot probleem. De bacterie zit meestal al vanaf het nest in het konijn. Het ligt aan het konijn, of het ook tot uiting komt, de eigen weerstand is dus cruciaal!

Het komt tot uiting bij:

  • stress, zoals het overgaan van moeder naar nieuw adres, of het overgaan van winkel naar nieuwe eigenaar.
  • slechte ventilatie van hok/stal.
  • Een konijn wat snot heeft moet op minstens 1,8meter afstand gehouden worden van gezonde konijnen.
  • ammoniak in de lucht (konijnenstal)
  • stof.

Begrijpt u nu waarom een wild konijn geen Pasteurellose krijgt?

Andere bacterien die hetzelfde beeld kunnen geven zijn Bordetella en Staphylococcus maar Pasteurella staat op 1.

 

Andere oorzaken in de neus

Daardoor gaan konijnen ook veel niezen en komt er snot uit de neus. Dit kan ook komen door een corpus alienum (strootje in de neus bijvoorbeeld) of een abces van de kieswortel (voortanden of kiezen) die de neusgang verdrukt.
De bovengenoemde bacterieen gaan wel rondom het probleem zitten en zullen zich daar nestelen. Dit is ook de reden dat antibiotica in eerste instantie wel aan zal slaan.

 Hardnekkig probleem

Indien de bacterieen in oa de traanbuis of neus zitten moeten deze snel worden behandeld want

  • zij vreten ook het bot aan en een bacterie in het bot is zeer moeilijk te bestrijden
  • er komt ook pus in de sinussen en dit pus is dik waardoor het er moeilijk nog uit kan komen

Alleen gehouden konijn

Een alleen gehouden konijn waar verder de afgelopen tijd geen stress momenten bij geweest zijn, die plots verkouden wordt, zal waarschijnlijker een kieswortelprobleem hebben dan een primair bacterieel probleem zoals Pasteurellose.

Middenoor (otitis media)

Het middenoor zit achter het trommelvlies. Deze staat in verbinding met neusholte via de buis van Eustachius. Daardoor kan de (Pasteurella) bacterie zich via de neus in het middenoor nestelen. Door de bacterie wordt er pus gevormd en dit is zeer dik en plakkerig en kan niet makkelijk meer weg.  De ontsteking kan zich verspreiden naar het binnenoor (otitis interna) en daar zit het gehoororgaan.
Het is bij konijnen niet van de buitenkant te zien of er een otitis media is.
Een otitis externa (gehoorgang met pus) zegt niks over een eventuele otitis media en een otitis media zegt niks over een eventuele otitis interna.
Otitis media zou veel voor kunnen komen, maar is voor een dierenarts moeilijk te ontdekken. In een studie in 1977 bleek het bij vleeskonijnen zeer veel voor te komen (32%).

Longontsteking

De bacterie, met name Pasteurella, kan zich nestelen in de longen en een longontsteking veroorzaken. Ook het abcessen geven in de longen. Deze zou je op een rontgenfoto kunnen zien. Als er abcessen zijn heeft het konijn last van snel moe en snel benauwd zijn. Ook is dit een bron voor verdere infecties. Een abces gaat niet weg door een antibiotica kuur maar wordt wel onderdrukt of misschien iets kleiner. 

Diagnosestelling snot

Je kunt natuurlijk gewoon een antibiotica gaan starten en kijken of het helpt. Liever hebben wij dat we een precieze diagnose stellen:

  1. Er wordt een longfoto gemaakt
  2. Het konijn wordt onder sedatie gebracht.
  3. Er worden rontgenfoto’s gemaakt om een tand of kies probleem uit te sluiten. Ook wordt het middenoor daar op bekeken.
  4. Er wordt een contrast foto gemaakt van de traanbuizen om te zien of/waar/waarom er verstopping zit
  5. Er wordt een monster genomen diep uit de neus, voor een bacterieel onderzoek.
  6. er wordt diep in de oren gekeken om te zien of het middenoor en de buitenste gehoorgang ook meedoen.

Als er namelijk een ander probleem aan ten grondslag ligt, zoals een kieswortelprobleem, dan zal een antibiotica kuur maar weinig helpen en als je stopt is het probleem weer terug.
Ook hebben we bij konijnen het liefst een kweek omdat je erg lang met een antibiotica moet behandelen. Een kweek lijkt dan duur (60-100eu) maar als je 6 weken met de verkeerde antibiotica behandelt ben je ook veel geld en verspilde moeite kwijt.
Een longfoto wordt aangeraden. Ten eerste kunnen we zien of er geen verhoogd narcose risico bestaat. Ten tweede kunnen we daarmee zien of er long abcessen zijn. Indien deze aanwezig zijn dan vormen deze een haard voor de bacterie. Je kunt dan alles wel gaan behandelen maar deze abcessen gaan niet weg en zullen later voor nieuwe infectie zorgen. Deze kunnen geopereerd worden maar hier zit wel een kostenplaatje aan.

Wij begrijpen het als u de hele diagnose stelling te kostbaar vindt, en dat u liever gewoon met een antibiotica start. Maar als wij later alsnog dit traject van diagnose stelling ingaan, is het lastiger als het konijn al antibiotica heeft gehad want het vertstoort bijv de kweek.

In de tarievenlijst kunt u vinden wat deze onderzoeken kosten.

Therapie

Meestal is het probleem al chronisch. Ga ervan uit dat de behandeling dan minstens 6 weken duurt. Uitzondering is als uw konijn pas net enkele dagen ziek was, dan hoeven we vaak ook niet lang te behandelen.

  • Antibiotica injecties elke 2 dagen of elke week
  • Antibiotica oraal elke dag
  • Antibiotica neusdruppels (gentamycine)
  • het oplossen van kieswortelprobleem door de dierenarts
  • het schoon krijgen van het middenoor (otitis media) door de dierenarts
  • het schoon krijgen van de sinussen door de dierenarts
  • longabcessen: deze kunnen weggehaald worden via een operatie. Dit is uitaard een kostbare en moeilijke operatie maar laat u de abcessen zitten dan vormen deze een haard voor nieuwe infectie.